مقالات

صفحه آغازین > مقالات > بسته بندی مواد غذایی

بسته بندی مواد غذایی

بسته بندی مواد غذایی
Facebook It
Tweet It
Pinterest It

تاریخچه: بسته بندی مواد غذایی یکی از ابتکارات ارزشمند بشر می باشد که در جهت حفظ و نگهداری مواد غذایی انجام می گردد . روش های اولیه بسته بندی شامل استفاده از کاغذ موم ، چرم ، پوست و یا چوب پنبه بوده است اما فن آوری های مدرن بسته بندی از زمان نیکولاس آپرت که یک قناد اهل کشور فرانسه بود آغاز شد در سال 1795 ، دولت فرانسه یک جایزه 120 هزار فرانکی را برای هر کس که بتواند راهی را برای محافظت از مواد غذایی پیدا کند ، تعیین نمود زیرا در آن زمان ناپلئون بناپارت به شدت نیاز داشت تا غذای سالم و مطمئنی را به دست سپاهیان خود برساند . بعد از چهارده سال بررسی و تحقیق ، آپرت روشی را برای نگهداری و محافظت از مواد غذایی با استفاده از حرارت به وجود آورد. در این روش ، گوشت ، سبزی ها و مواد غذایی ابتدا در یک ظرف باز پخته می شدند و سپس در درون ظروف شیشه ای قرار می گرفتند . بعد از خارج نمودن هوای اضافی درون ظرف ، درب آن بسته شده و آنرا در آب جوش قرار میدادند .
آپرت بدین دلیل ظروف شیشه ای را انتخاب کرده بود که عقیده داشت ، هوا باعث فساد مواد غذایی شده و ظروف شیشه ای مانع از ورود هوا به درون مواد می شوند . شایان ذکر است که در زمان آپرت میکروارگانیسم های فساد آور در مواد غذایی هنوز شناخته نشده بودند و فرایند فساد مواد غذایی تا نیمه دوم قرن نوزدهم و زمانی که لویی پاستور به وجود این میکروارگانیسم ها پی برد ، این فرایند ناشناخته بوده است . در سال 1810 ، آپرت مقاله خود در رابطه با حفاظت و نگهداری از مواد غذایی را منتشر نمود و ناپلئون که امپراطور فرانسه بود یک جایزه 120000 فرانکی را به او تقدیم کرد . در ظرف مدت یکسال ، نمونه انگلیسی بسته بندی ها نیز ارائه شد و در لندن روش جدیدی برای نگهداری مواد غذایی در ظروف شیشه ای ارائه گردیده شد . دو نفر محقق انگلیسی روش ابداعی آپرت را بهبود بخشیدند . این دو نفر در سال 1811 متوجه شدند که ظروف آهنی در مقایسه با ظروف شکننده شیشه ای برای بسته بندی مواد غذایی مناسب می باشند و در سال 1812 کارخانه آنها تولید گوشت کنسرو شده را به این شیوه آغاز نمود . در سال 1810 امتیاز انحصاری کنسرو گوشت در ظروف فلزی به نام پیتر دوراند به ثبت رسید . این یک روش آسانتر برای بسته بندی بوده و از مقاومت بیشتری در مقایسه با ظروف شیشه ای برخوردار می باشد . او دریافته بوده که ظروف آهنی در مقابل مواد موجود در درون ظرف خورده می شوند و به همین دلیل از یک لایه قلع در سطح داخلی ظرف ها استفاده می نمود. کنسرو های تولید شده در این ظروف به نیروی دریایی سلطنتی انگلستان فروخته می شدند .
در سال 1819 ، کنسرو ؛ به ایالات متحده آمریکا ره پیدا کرد اما در آن کشور به سبب جنگ های داخلی هیچ کس مایل به استفاده از این شیوه نبود . در سال 1821 ، کمپانی ویلیام آندر وود نوعی از کنسرو های تجاری را به بازار آمریکا ارائه کرد. برای مدتهای طولانی مردم آمریکا به دلایل متعددی با تردید در مقابل غذا های کنسروی رفتار می کردند . در اواسط قرن نوزدهم ، غذا های کنسرو شده به دلیل عدم کفایت شیوه های حرارت دهی و تولید ، خیلی زود فاسد می شدند . از آغاز ساب 1868 ابتدا در آمریکا و سپس در اروپا قوطی های دست ساز جای خود را به قوطی های ماشینی می دادند. این فن آوری جدید امکان ظهور شرکت های بسیار بزرگی را به وجود می آورد . اما در هر حال ، محصولاتی که در این قوطی های کنسرو بزرگ و بد هیبت بسته بندی می شدند چندان اشتها آور به نظر نمی رسیدند .
شرکت جیل باردن در آمریکا یکی از پیشگامان کنسرو کردن مواد غذایی به شمار می آید . در سال 1865 این شرکت شیر کندانسه شیرین را به صورت کنسرو شده ارائه نمود و امتیاز انحصاری این فرایند را به نام خود ثبت کرد . با حمایتهای مالی مختلف شرکت شیر کندانسه نیویورک در سال 1857 به ثبت رسیده بود . در ابتدا میزان تقاضا برای این نوع شیر در سطح محدودی قرار داشت اما درطول دوره جنگ های داخلی آمریکا میزان تقاضا رو به افزایش نهاد . جنگ های داخلی از سهم به سزایی در محبوبیت غذا های کنسروی برخوردار می باشند . در آن زمان ارتش آمریکا به غذای فراوانی نیاز داشت و به همین دلیل دولت با کارخانه های مواد غذایی قرارداد می بست . در این شرایط دشوار ، مردم آموخته بودند که محصولات غذایی کنسرو شده نیز دارای طعم لذیذی بوده و از ارزش غذایی و تغذیه ای زیادی برخوردار می باشند . ابداع قوطی های کنسرو در پایان قرن نوزدهم باز شدن درب کنسرو ها را آسانتر می نمود و به همین دلیل تقاضا برای مصرف این محصولات افزایش یافت . اما در هر حال برای مدت چندین سال ، محصولات غذایی کنسرو شده از طعم چندان مطلوبی برخوردار نبودند و در عوض به این نکته نیز پی برده شد که با استفاده از شیوه کنسرو کردن می توان محصولاتی مثل نخود یا سالمون کنسرو شده را به مناطقی صادر نمود که مردم آن مناطق هرگز پیش از آن از این غذا ها نخورده بودند . در این شرایط ، هنوز هم فساد مواد غذایی به سبب عملکرد میکروارگانیسم های فاسد کننده در سطح بالایی قرار داشت . تا اواخر قرن نوزدهم طول کشید که تحقیقات انجام شده در موسسه فن آوری ماساچوست سهم خود را در بهبود کیفیت مواد غذایی ، ارزش تغذیه ای و طعم این محصولات ایفا نمی اند . در اوایل قرن بیستم قوطی های سنگین جای خود را به موادی سبکتر دادند و تولید کنندگان نیز بر این نکته اصرار می کردند محصولات غذایی آنها بسیار بهداشتی تر شده اند و مصرف آنها در مقایسه با موادغذایی فاقد بسته بندی از ایمنی بالاتری برخوردار می باشد .
به طور کلی ، ارزش غذایی محصولات غذایی کنسروی به دلیل زمان طولانی مورد نیاز برای انجام تکنیک های حرارت دهی ، چندان بالا نبوده است . از دهه 1920 به بعد ، به لطف فن آوری های جدید ، ارزش غذایی مواد بسته بندی شده و کنسروی نیز به تدریج رو به افزایش می رفت . و در نهایت در دهه 1960 بود که قوطی های تماما آلومینیومی یک تکه مورد استفاده قرار داده شدند و از این طریق مشکل وزن قوطی های کنسرو برای همیشه حل گردیده شد . در این زمان ، انتخاب مصرف کنندگان در بین مواد غذایی تازه و کنسرو شده بیشتر به لحاظ طعم و شفافیت و سلیقه انجام می شد .
ظروف شیشه ای : به رغم شکننده بودن و هزینه تولیدی نسبتا بالا ، ظروف شیشه ای از یک مزیت عمده برخوردار می باشند و آن اینکه این ظروف از درون به لحاظ شیمیایی نفوذ ناپذیر می باشند در قوطی های فلزی ، آهن ، قلع و یا حتی سرب به سبب واکنش های گالوانیک ، این مواد با آب و مواد غذایی وارد فعل و انفعال می شوند. با تولید و ارائه سیستم های بهداشتی از سال 1994 مشکل آلودگی مواد غذایی به سرب کاملا بر طرف شده است . در سال 1903 و از زمانی که در کشور انگلستان تولید ظروف شیشه ای و بطری اختراع شد ، هزینه تولید این ظرف ها نیز تا حد قابل ملاحظه ای کاهش یافت . در قرن نوزدهم ، یک مشکل عمده ظروف شیشه ای یافتن راهی برای بستن درب این ظروف نسبتا گران بدون ایجاد هر گونه آسیب در آنها بوده است . بطری های شیشه ای با استفاده از چوب پنبه قابل بستن می بودند اما در رابطه با ظروف شیشه ای دهانه گشاد مشکل تا حد زیادی باقی مانده بود . ابداعات و ابتکارات متعددی در پی یافتن راهی برای رفع این مشکل بر آمدند . اما بهترین اختراع ابداع تشتک روی برای ظروف شیشه ای شانه دار دهانه گشاد بوده است . این ظروف در سال 1858 توسط ماسون جان ابداع شده و دارای یک گردنه بودند که با بستن یک دریچه پیچی به نام تشتک بسته می شدند . در نواحی روستایی قاره اروپا و از دهه 1890 تا حدود دهه 1950 نگهداری مواد غذایی در ظروف شیشه ای و بطری با روش آپرت بسیار متداول بوده است و ماشین های قابل حمل کوچک کنسرو سازی امکان استفاده از روش های جدید نگهداری مواد غذایی در ده های 30 و 40 را به وجود می آوردند . امادر هر حال ، با پیشرفت فن آوری ؛ روش های نگهداری مواد غذایی در خانه به تدریج رنگ می باختند و با ابداع فریزر های خانگی ، این روش ها به کلی از بین می رفتند. (منبع Wikipedia)

بسته بندی چیست :
بسته بندی مواد غذایی دردو گروه یا بسته بندی اولیه، ثانویه قرار داده میشوند بسته بندی اولیه، آن نوع بسته بندی است که در تماس مستقیم با مواد غذایی قرار دارند مانند بسته بندی در قوطی و شیشه و ..... . کاربرد این بسته بندی محافظت و نگهداری از مواد غذایی در مدت طولانی می باشد که در جهت رفع نیاز افراد از محصولات مختلف در انواع فصول انجام می گیرد . پوشش های خوراکی نیز نوعی از این بسته بندی محسوب می شوند
بسته بندی ثانویه بسته بندی است که برای محافظت فیزیکی از محصول استفاده می شود مانند جعبه یا کیسه پلاستیکی در جهت حمل و نقل آسان مواد غذایی استفاده می شود و دارای اطلاعات مختصری از محتویات داخلی هستند .
روش های بسته بندی :
برای محصولات مختلف ، فن آوری های مختلف بسته بندی مورد استفاده قرار می گیرند اما بسته بندی ها به صورت بدون خلاء و تحت خلاء در شیشه ،قوطی،پاکت ،کیسه و... وکيومی ،سیل و .... انجام می گردد.
انواع ماشین آلات بسته بندی :
با توجه به تکنولوژی های روز و ازدیاد جمعیت، این ماشین آلات هر روز با راندمان ، کیفیت و کارایی بالاتری ساخته شده و در خطوط مختلفت مورد استفاده قرار می گیرد همچنین با توجه به سوق جامعه به صنعتی شدن و کمبود وقت و ماشینی شدن زندگی ها بسته بندی مواد غذایی برای مدت طولانی از اهمیت زیادی برخوردار است . انواع مختلف ماشین آلات بسته بندی چند منظوره برای انجام امور مختلف بسته بندی در صنایع غذایی طراحی می شوند .


ماشین آلات پر کن :
این ماشین آلات به دو صورت روتاری و خطی در صنایع بسته بندی از اهمیت بالایی برخوردارند. این ماشین آلات با مصرف انرژی پایین و سرعت بالا طراحی شده و قادر به بسته بندی انواع محصولات مایع ،جامد ،پودری،گرانولی ،نیمه جامد می باشد .
ماشین آلات دربند :
این ماشین آلات در تعداد هد متفاوت هستند و ظرفیت آن ها نیز تغییر می کند که از تک هد شروع می شود تا 4 هد که به صورت دستی نیمه اتوماتیک و اتوماتیک که در صنایع بسته بندی به علت بستن درب ظروف از اهمیت بالایی برخوردارند. این ماشین آلات با مصرف انرژی پایین و سرعت بالا طراحی شده و قادر به بسته بندی انواع قوطی های فلزی ،مقوایی ،ساده و ایزی اپن می باشد .
ماشین های بسته بندی لفاف و توزین دار :
این ماشین آلات با کاربری بسیار آسان برای امور بسته بندی و لفاف بندی محصولات در کیسه های مختلف مورد استفاده قرار داده می شوند . این ماشین آلات برای بسته بندی میوه های خشک ، قهوه ، قارچ ،محصولات دارویی و بسیاری از انواع محصولات دیگر مناسب هستند.

ممکن است به خواندن مطلب زیر هم علاقه داشته باشید

به مشاوره ما نیازدارید ؟

با ما تماس بگیرید
با ما تماس بگیرید
دعوت به همکاری